Tijdens de nacht van 27 op 28 september 2015 zal de maan extra dicht bij de aarde staan wat leidt tot een zogenoemde supermaan. Bovendien zal deze volle maan omdat ze zo dichtbij is, extra klaar oplichten. Kort daarna begint ze echter te verdwijnen om uiteindelijk volledig verduisterd te worden door de aarde, die tussen de zon en de maan komt te staan.
Tijdens de eclips zal de maan stilaan een rode kleur krijgen, een gevolg van de kromming van de zonnestralen rond de aarde. Zo'n rode maan wordt ook wel een bloedmaan genoemd. Dit betekent dus dat we tijdens de nacht van 27 op 28 september een super bloedmaan zullen te zien krijgen (als het weer het toelaat).

Hoe kunnen we nu plannen om dit natuurfenomeen te kunnen fotograferen ?

Er zijn een aantal elementen waar we rekening zullen moeten mee houden om een fotoshoot hiervan te plannen. Met name:
• Het moment van maansverduistering
• De positie van de maan ten opzichte van de horizon
• De weersomstandigheden
• De fotolocatie
• De fotouitrusting

Om een inzicht te krijgen in deze verschillende elementen zijn er een aantal hulpmiddelen en websites die ons kunnen helpen bij de planning van onze shoot. Hierna mijn ideeën hieromtrent:

Het moment van de maansverduistering

Op deze webpagina heb ik de tijden gevonden van de maansverduistering voor een aantal steden in België en Nederland. Als voorbeeld hierna de tijden voor Brussel. Hieruit is af te leiden dat de eclips zal te zien zijn vanaf 4:11 tot 5:24 met een totale verduistering (bloedmaan) om 4:47. Dat wordt dus vroeg opstaan of laat gaan slapen …

De positie van de maan ten opzichte van de horizon

In de tabellen van de hierboven vermeldde website is de positie van de maan tov de horizon terug te vinden. De webtoepassing “The Photographer’s Ephemeris” is een meer interactieve manier om de positie van de maan te bepalen. Deze toepassing bestaat ook voor smartphone en tablet (zie deze pagina).

De weersomstandigheden

Uiteraard is het noodzakelijk dat we een open hemel hebben om de maan te kunnen fotograferen. De weersvoorspelling voor de fotolocatie bekijken is dan ook vanzelfsprekend bijvoorbeeld via de Accuweather website. Deze website geeft ook een voorspelling voor de nachtbewolking voor een gekozen locatie.

De fotolocatie

Wanneer je een fotolocatie geïdentificeerd hebt kan je met bijvoorbeeld de “PhotoPills” App op iPhone en de functie AR (Augmented Reality) op de fotolocatie enkele dagen op voorhand simuleren waar de maan zal te zien zijn op het moment van de opname om aldus het beste standpunt te bepalen.

De fotouitrusting

Ik adviseer het volgende fotomateriaal naast je basisuitrusting voor een opname van de supermaan:

• Statief
• Draadontspanner/afstandsbediening
• Telelens

Het resultaat

Hierna een foto genomen op 28 september 2015 van de super bloedmaan in Wannegem-Lede (Kruishoutem).

Tags: supermaan, bloedmaan, Eclips

Mijn workflow bij gebruik van 6 of 10 stops ND filters met filterhouder van Haida.

Camerainstellingen:

• Opnameformaat op RAW (groter dynamisch bereik en correctiemogelijkheden)
  
• Scherpstelling op ‘M’
  
• Belichting op ‘M’
  
• Witbalans op ‘Zon’
  
• Ontspanner in ‘Mirror-Up’ stand
  
• VR afzetten
  

Workflow:

1. Met de camera in de hand het opnamestandpunt en gewenste brandpuntsafstand kiezen.
   
2. Statief opstellen ifv gekozen opnamestandpunt en toestel op statief monteren 
   
3. Compositie maken in de zoeker of op LCD scherm (Liveview)
   
4. Afstandsbediening aansluiten
   
5. ISO waarde op minimale waarde instellen op toestel bvb 100 ASA (niet op stand automatisch !)
   
6. Haida filterhouder monteren op lens
   
7. Gewenst diafragma bepalen en instellen op toestel (ifv gewenste scherptediepte)
   
8. Toestel scherp stellen (eventueel op hyperfocale afstand)
   
9. Indien nodig voor de opname, Pola filter monteren en instellen
   
10. Licht meten (incl polafilter)
    
11. Indien nodig voor een uitgebalanceerde belichting, ND Grad filter monteren in 2de sleuf van de filterhouder (verst van de lens).
    
12. ND Grad filter roteren en/of verschuiven om gedeelte van het beeld te bedekken dat moet tegen gehouden worden (meestal de lucht)
    
13. ND filter monteren in 1ste sleuf van de filterhouder (tussen Pola en ND Grad filters)
    
14. Belichtingstijd omrekenen (verlenging met 6 stops of 10 stops). Dit kan gebeuren met een App op Smartphone of een simpele tabel op karton. Gecorrigeerde sluitertijden met ND filters
    
15. Belichtingstijd instellen op toestel of afstandbediening
    
16. Alle instellingen nog eens nazien (afstand, diafragma, belichtingstijd)
    
17. Zoeker afdekken (zeer belangrijk) !
    
18. Belichting maken (in twee stappen de eerste om de spiegel op te klappen en een tweede om de sluiter te openen)

Na de belichting:

1. Met de functie ‘hoge lichten’ van de camera de overbelichte delen van de foto nazien (over het algemeen alleen lichtbronnen en reflecties mogen overbelicht zijn)
   
2. Histogram bekijken om na te zien of de schaduwpartijen nog steeds voldoende detail bevatten
   
3. Beeld in detail onderzoeken op scherpte zowel in de voor- als achtergrond, technische fouten, storende elementen, etc..
   

Tags: statief, lange belichtingstijden, big stopper, draadontspanner

In landschapsfotografie krijgen we dikwijls te maken met moeilijke omstandigheden bij het gebruik van een statief. De hierna volgende lijst met tips heb ik opgebouwd voor mezelf na veel praktijkervaring (en mislukkingen) in soms gure weersomstandigheden.

• Gebruik het stevigste statief en statiefkop dat je bereid bent te dragen en dat minimaal voldoet voor het gewicht van jouw toestel en brandpuntsafstand van je grootste telelens.
• De statiefkop moet alle nodige verstellingsmogelijkheden hebben (liefst ook met een fijnafstelling) en liefst met een centraal steunpunt voor een beter evenwicht.
• Hang een gewicht aan de haak van de middenzuil tijdens het fotograferen.
• Een uitgeschoven middenzuil vermindert de stabiliteit.
• Gebruik een afstandbediening voor sluitertijden korter dan 1". Voor langere tijden is het minder kritisch.
• Bij langere telelenzen is het belangrijk om het objectief te bevestigen op het statief ipv de camera voor een beter evenwicht van het geheel.
• Bevestig een L-bracket op je camera om zowel horizontale als verticale opnames te kunnen maken waarbij telkens het evenwicht bewaard blijft.
• Zoek altijd eerst het goede standpunt vooraleer je het statief opstelt.
• Gebruik een snelkoppeling om camera en/of lens te bevestigen op de statiefkop.
• Dankzij de "Vibratie Reductie" technologie is het tegenwoordig mogelijk om opnames te maken uit de hand op langere sluitertijden. Sommige moderne camera's/lenzen kunnen zelfs een winst geven tot wel 5 stops wat in een aantal gevallen het gebruik van een statief overbodig maakt ten voordele van de bewegingsvrijheid. De VR functie moet echter afstaan terwijl het toestel op een statief gemonteerd staat.
• Gebruik een camerariem die je kunt afklikken eens het toestel op het statief gemonteerd staat. Dit voorkomt bewegingsonscherpte door een riem die flappert in de wind.
• Ik gebruik meestal "Live View" tijdens het fotograferen vanop statief. Hiermee kan ik de waterpas nazien, inzoomen om scherpte te controleren, heb ik geen kans op microvibraties door de opklappende spiegel, etc…
• Mijn eigen statief: Gitzo Mountaineer GT3542L, Arca-Swiss D4 statiefkop met flip-lock, RRS L-Bracket, en Op/Tech Utility Strap Sling camerariem.

Tags: statief, lange belichtingstijden, big stopper, draadontspanner